De burgemeester wordt benoemd door de Kroon, dat wil zeggen dat hij bij Koninklijk Besluit deze functie krijgt op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en voorzitter van het college van B en W. De burgemeester heeft een aantal eigen wettelijke taken en bevoegdheden. Hij is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid in de gemeente. Als benoemd bestuurder heeft de burgemeester ook een beetje de functie van opzichter. De burgemeester heeft een 'zorgplicht' voor bijvoorbeeld de tijdige voorbereiding van beleid en de goede samenwerking met andere overheden. Hij moet besluiten van de gemeenteraad en het college uitvoeren, maar als hij die in strijd met de wet of het algemeen belang acht, dan kan hij zo'n besluit voor vernietiging voordragen bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De burgemeester wordt steeds voor zes jaar benoemd. Na advies van de gemeenteraad wordt een burgemeester meestal automatisch herbenoemd. Alleen de Kroon, (Koningin en de ministers), kan de burgemeester ontslaan, de gemeenteraad dus niet.
Elk jaar biedt de burgemeester aan de gemeenteraad een jaarverslag aan.
Burgemeester
Burgemeester Hein Bloemen heeft de portefeuille:
- Fysieke en Integrale Veiligheid, brandweer en politie, rampenbestrijding en crisisbeheersing, Veiligheidshuizen, alcoholmatiging, huiselijk geweld, nazorg ex-gedetineerden, antidiscriminatiemaatregelen
- Handhaving, openbare orde en APV,
milieu- en bouwwetgeving
Burgerparticipatie en communicatie, klachtafhandeling, burgerjaarverslag - Monumenten en cultuurhistorie
- Internationale betrekkingen
- Afbouw SIN en voortzetting inburgering nieuwkomers, minderhedenbeleid en huisvesting statushouders