Alcoholmatiging jeugd

1 november 2011

Bezochte verkooppunten in Berkelland verkopen bijna allemaal drank onder de 16

 

 

Bureau NUCHTER onderzocht in het kader van het gezamenlijke alcoholmatigingsproject ‘Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek en Stedendriehoek’ hoe het is gesteld met de naleving van de leeftijdsgrenzen in de Drank- en Horecawet. Vijftien mysterykids (jongeren van 15 jaar) gingen vanaf april tot en met juni 2011 op pad om steekproefsgewijs in 176 cafetaria’s, horecagelegenheden, slijterijen, sportkantines en supermarkten alcohol te kopen. Zij deden bij elke locatie twee aankooppogingen en konden bijna overal alcohol kopen, ook als zij hun ID lieten zien.

 

 

Resultaten Berkelland

In Berkelland zijn in deze periode 3 cafetaria’s, 4 horecagelegenheden, 1 slijterij, 3 sportkantines en 3 supermarkten bezocht door deze mysterykids. De resultaten zijn slecht. Slechts bij 1 supermarkt is het bij één van de twee pogingen niet gelukt om alcohol te verkrijgen. Voor het overige konden de 15-jarigen zonder problemen alcohol kopen. Bekijk hier de resultaten van het nalevingsonderzoek.

 

Vanaf 16 jaar zwak-alcoholische drank en vanaf 18 jaar sterke drank

Wettelijk gezien mogen jongeren pas vanaf 16 jaar zelf zwak-alcoholische dranken zoals bier, mixdrank en wijn kopen en vanaf 18 jaar sterke drank. Verkopers van alcohol moeten daarom eerst de leeftijd van de koper vragen en deze vaststellen door controle van een geldig legitimatiebewijs. Uit dit onderzoek blijkt dat dit bij 82% van de aankooppogingen niet correct gebeurt. De slijterijen houden zich relatief het best aan de wettelijke leeftijdsgrenzen (56%), gevolgd door slechts 25% van de supermarkten. De sportkantines (16%), horeca (12%) en cafetaria's (2%) scoorden het slechtst bij de aankooppogingen.

 

Leeftijdsgrens handhaven komt bij gemeente te liggen

Volgend jaar komt de taak om de leeftijdsgrens te handhaven bij de gemeente te liggen. Dit mystery guest onderzoek kan worden gezien als een nulmeting voor inzicht in de bestaande situatie en de noodzaak tot handhaving.

 

 

 

Minder drinken ook in de Achterhoek

 

In september 2005 hebben de acht Achterhoekse gemeenten ingestemd met het werkplan “Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek”. De Achterhoekse gemeenten horen bij de voorhoede van Nederlandse gemeenten die hebben gekozen om alcoholgebruik van jongeren aan te pakken. Het doel is de trend van te jong, te vaak en te veel alcohol drinken te stoppen en af te buigen naar verantwoord gebruik.

 

Jongeren overschrijden bij schoolgaan, uitgaan of sporten gemeentegrenzen. Als zij in verschillende gemeenten een zelfde boodschap horen, versterkt dit het effect.
De gemeente voert de regie over activiteiten met lokale partijen zoals horeca, onderwijs en sportverenigingen. De gemeentelijke inkleuring gaat vergezeld van activiteiten die politie Achterhoek, IrisZorg (voorheen De Grift), Justitie en GGD Gelre-IJssel regionaal breed uitvoeren. De activiteiten bestaan uit een mix van voorlichting, regelgeving en handhaving. Het project is mede tot stand gekomen door een subsidie van de provincie Gelderland.

 

De gemeente Berkelland neemt ook voor de jaren 2008 tot 2010 weer deel aan het alcoholmatigingsproject in de Achterhoek. Om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen en zich meer bewust te maken van de gevolgen van (overmatig) alcoholgebruik zijn er verschillende campagnes.
 

Op 6 oktober 2008 is er weer een publiekcampagne gestart met het onderwerp: 'Voorkom alcoholschade bij uw opgroeiende kind'. Folders, posters, artikelen op gemeentepagina's en radiocommercials zijn gebruikt om er de aandacht op te vestigen.

 

Op 6 november 2008 hebben ouders en verzorgers van kinderen in de leeftijd van 10 tot 15 jaar in de gemeente Berkelland een zogenoemde kraskaart ontvangen. Daarmee wordt aandacht van ouders en opvoeders gevraagd voor hun rol ten opzichte van alcohol.

 

Succesvol: alarmbellen rinkelen bij ouders

Het project blijkt bij ouders goed aan te slaan. Eerst in 2006, daarna in 2007 zijn 250 ouders twee maal telefonisch bevraagd. 80% van de ouders heeft het afgelopen jaar iets gemerkt van de projectactiviteiten.

Het probleembesef onder ouders is gegroeid, ze denken er meer over na en praten er meer met anderen over. De kennis over de risico’s van jong alcoholgebruik, waaronder de nieuwe informatie over hersenschade, is toegenomen. Ook is de houding veranderd. Zo vond bij de eerste meting 38% van de ouders het acceptabel als een kind onder de 16 alcohol drinkt, bij de tweede meting is dit 30%.

 

Succesvol: daling alcoholgebruik bij leerlingen uit klas 2

 

Het alcoholgebruik onder middelbare scholieren is sinds 2003 flink gedaald. Dat is de meest opvallende bevinding van het E-MOVO onderzoek van GGD Gelre-IJssel, dat in het najaar van 2007 is uitgevoerd.

 

Het percentage leerlingen (klas 2 en 4) dat aangeeft ooit wel eens alcohol te hebben gedronken is sinds 2003 gedaald met 9,0 %. Dit wordt veroorzaakt door een relatief sterke afname onder tweedeklassers: 16,8%. Het percentage jongeren dat ooit alcohol heeft gedronken in 2007 is in de Achterhoek nog steeds hoger (68,1%) dan in de rest van de regio Gelre-IJssel (62,5%).

Verder daalde het percentage leerlingen dat aangeeft de afgelopen vier weken nog te hebben gedronken met 16,5%. Onder klas 2 leerlingen was dit zelfs 26,5 %. Ook het zogenaamde ‘binge-drinken’ (5 glazen of meer per keer) is afgenomen: 16,7% van de tweedeklassers (tegenover 61,4% van de vierdeklassers) geeft aan de afgelopen vier weken minimaal 1 keer aan ‘binge-drinken’ te hebben gedaan. Dit is een daling van 13,9% (en 3,4% bij klas 4) ten opzichte van 2003.

De verschillen in het alcoholgebruik ten opzichte van 2003 zijn in de Achterhoek aanmerkelijk groter dan in de rest van de regio Gelre-IJssel. Deze bevinding toont aan dat het intensieve alcoholmatigingsproject succesvol is.

 

Wordt vervolgd…

Bij aanvang was duidelijk dat alcoholmatiging een lange adem vergt. De nieuwe alcoholboodschap heeft voet aan de grond gekregen. Daarom moet deze vernieuwende, brede aanpak ook in 2008 – 2010 worden ingezet om het probleembesef te onderhouden en daarnaast hogere doelen en andere doelgroepen te bereiken. 

 

Activiteiten gemeente Berkelland

 

• De gemeente Berkelland heeft met ondersteuning vanuit de GGD in 2006 een startbijeenkomst gehouden voor sportverenigingen, scholen, horeca en supermarkten.
• Berkelland heeft een interne projectleider die een regierol vervult. Er wordt nauw samengewerkt met collega’s van o.a. sport, onderwijs, openbare orde en vergunningen.
• De regionale werkgroep APV heeft in het voorbeeld-APV een algemeen verbod opgenomen wat betreft alcoholgebruik op straat. Dit is door de gemeenteraden overgenomen.
• In het intergemeentelijk horecaconvenant zijn over verantwoord alcoholgebruik enkele punten meegenomen, zoals de medewerking van horecagelegenheden aan voorlichtingsactiviteiten.

 

Activiteiten thuis

 

• In 2006 en 2007 is een regionale publiekscampagne gestart om ouders via radio, posters, folders en de gemeentepagina bewust te maken van het probleem. De campagne wordt in 2008 en 2009 vervolgd. 
• Via het basis- en voortgezet onderwijs worden ouder(kind)avonden en een oudercursus uitgevoerd.
• Er is een vierdelige tv-serie over alcohol en jongeren ontwikkeld, bestemd voor ouders en opvoeders in de Achterhoek. Graafschap TV heeft deze serie in 2007 twee maal uitgezonden. Van de uitzendingen is een DVD gemaakt voor voorlichtingen op het voortgezet onderwijs of het jongerenwerk.
• Via de homeparty – variant op de Tupperwareparty – wordt in de huiskamer voorlichting gegeven aan een groep ouders.
• Een jongerencampagne, bestaande uit een radiospot, bioscoopreclame en de kunsttoren op jongerenevenementen is in 2007 uitgevoerd. 

 

Activiteiten school

 

• De basisscholen zijn door de gemeente en de GGD gevraagd voorlichting te geven aan hun leerlingen uit groep 7 en 8 met het lespakket ‘Alcohol, een ander verhaal’. Inmiddels hebben bijna 100 basisscholen in de regio hiervoor een training gekregen van IrisZorg. Op 30 augustus 2006 namen 23 basisscholen uit Berkelland hieraan deel.
• Het voortgezet onderwijs in de Achterhoek is via bestaande directieoverleggen gevraagd om deel te nemen. Met scholen zijn en worden vervolggesprekken gevoerd aan de hand van een ‘checklist alcoholbeleid’. Daarmee wordt bepaald wat een school (meer) kan doen op het vlak van lessen, signalering en begeleiding, regelgeving, ouderavonden en oudercursussen. Op deze manier wordt een nieuwe impuls gegeven aan het bestaande project ‘De gezonde school en genotmiddelen’.
• Een aantal vo-scholen is gestart met het pilot-project ‘Alcohol digitaal’, lessen over alcohol via de pc.
  De VSO-scholen besteden aandacht aan het onderwerp alcohol door het project ‘Weet wat je doet’.

 

Activiteiten sport

 

• Eind 2006 heeft het NIGZ met medewerking van de GGD onderzoek verricht naar het alcoholbeleid van voetbal- en tennisverenigingen die een kantine beheren. Eind 2007 volgde een onderzoek onder ouders. Gemeenten zijn nu met besturen in gesprek over hun alcoholbeleid en de praktijk. De IVA (Instructie Verantwoord Alcohol schenken) voor barvrijwilligers en een bijeenkomst voor trainers en jeugdleiders horen bij het ondersteuningsaanbod. 
  Tijdens het Preventief Gezondheidsonderzoek door jeugdverpleegkundigen en –artsen van de GGD wordt in groep 7 en klas 2 een eenduidig advies over alcohol gegeven aan elke ouder en kind.

 

Activiteiten Jeugd- en jongerenwerk

 

• IrisZorg heeft in samenwerking met het jongerenwerk een themafeest voor jongeren en hun ouders ontwikkeld. Na een pilot zal het feest vervolgens bij het jeugd- en jongerenwerk in de verschillende gemeenten worden georganiseerd.
• IrisZorg verzorgt regelmatig een IVA (Instructie Verantwoord Alcohol schenken) voor barmedewerkers uit het jeugd- en jongerenwerk.
• Jeugd- en jongerenwerk geeft in samenwerking met IrisZorg en soms ook het Jekk (jeugdhulpverlening) ouderavonden in achterstandswijken.

 

Activiteiten cafés en disco’s

 

• De uitgaansgelegenheden in de Achterhoek hebben hun deuren geopend voor peervoorlichters. Peervoorlichters zijn getrainde jongeren uit de doelgroep die jongeren tijdens het uitgaan vragen om een kennistest te doen en met hen over alcohol in gesprek gaan. Ruim 3500 jongeren hebben al enthousiast meegedaan.
• Het BOB-campagneteam wordt ingezet tijdens alcoholcontroles, festivals en in horecagelegenheden.
• Door samenwerking tussen het Openbaar Ministerie, Halt Gelderland en IrisZorg is ‘Boete of een kanskaart’ tot stand gekomen. Bij een alcoholovertreding – vaak tijdens het uitgaan - geeft de politie geen boete, maar verwijst door naar Halt. IrisZorg voert een leerstraf uit voor kind en ouder.

Meer informatie over de invloed van alcohol kunt u hier downloaden:

Hersenscan wat alcoholgebruik op jonge leeftijd doet

 

Stel het startmoment van uw kind zo lang mogelijk uit. In ieder geval niet drinken tot 16 jaar

 

Praat met uw kind over alcohol

  

Het goede voorbeeld werkt!

 

Stel op tijd regels (11-12 jaar)

 

Alcohol en carnaval

 

Over het project is ook veel informatie te vinden op de website: http://www.ggdgelre-ijssel.nl/

Voor informatie van de gemeente Berkelland kunt u terecht bij de gemeentelijk projectleider, de heer A. Holterman, a.holterman@gemeenteberkelland.nl, telefoon 0545- 250 214.

 

Regionaal projectleider: Cobi Izeboud, GGD Gelre-IJssel, c.izeboud@ggdgelre-ijssel.nl
Coördinator IrisZorg: Inge van Helvoort, IrisZorg,  i.helvoort@iriszorg.nl

 

 

Activiteiten basisonderwijs (Alcohol een ander verhaal)
Tanna Luiten, IrisZorg, t.luiten@iriszorg.nl

 

Activiteiten (speciaal) voortgezetonderwijs, ROC
Marleen Ernst, IrisZorg, m.ernst@iriszorg.nl

 

Informatie van, voor en over jongeren in Gelderland kunt u ook vinden op: http://redactie-berkelland.digimeentemidoffice.nl/ris/webeditor/www.jongin.gelderland.nl