Duurzaam bouwen, wonen en werken

beschrijving
bijzonderheden
aanvraag

Op deze pagina vindt u informatie over webpagina’s met duurzame maatregelen voor u als bedrijf, instelling of consument. De informatie helpt u bij de eerste stappen als het gaat om mogelijke besparingen, technische uitvoering, aanschafkeuzes subsidies en financiering.

Kies binnen het tablad "Aanvraag" (meest rechtse tabblad op deze pagina) één van de thema’s waar u meer over wilt weten. Of waar u mee aan de slag wilt gaan. Daar vindt u per thema vragen en antwoorden. De thema's zijn: bedrijven en instellingen, energie, materiaalgebruik, water, binnenklimaat, toekomstgericht en flexibel bouwen.

Bent u al verder? En wilt u advies van lokale adviseurs en bedrijven om uw verduurzamings wensen te realiseren verwijzen wij u naar de website van de stichting Achterhoek duurzaam verbouwen.

Als u op één van de thema's klikt, zullen daar een aantal veel gestelde vragen naar voren komen. Als u vervolgens op de vraag klikt, volgt er een verwijzing naar de webpagina waarmee u het antwoord op u vraag kunt krijgen of feitelijke informatie krijgt. Voor bedrijven en instellingen is er ook een thema opgenomen. Per thema kunt u volgens een nationaal puntensysteem, punten behalen. U kunt de volledige lijst met scores voor duurzaamheid hier bekijken. De maximum score bedraagt 100. Een score van 55 punten of meer betekend dat het minimum niveau gehaald is. Per thema zal in de loop van 2011 ook en artikelenserie verschijnen in Berkelbericht.

Advies van het bouwend bedrijfsleven in Berkelland
Naast deze website met passieve informatie houdt de gemeente Berkelland begin 2011 een bedrijvenbijeenkomst in samenwerking met bedrijven en wooncoöperatie Prowonen en het centrum voor innovatie in de bouw (CIB).
Daarbij worden een groot aantal bedrijven, die actief zijn op het terrein van duurzaam bouwen in en om Berkelland, met elkaar in contact gebracht om u met meer raad en daad bij te staan. Met de webpagina en het bedrijfsleven hopen wij u verder te helpen als u een duurzame maatregel(en) wilt overwegen of uitvoeren.
De gemeente is bereid u verder te helpen met advies. Ook het bouwend bedrijfsleven in de Achterhoek wil u met advies, offertes of de uitvoering van uw initiatief verder helpen. Kijk daarvoor op de website van de stichting Achterhoek Duurzaam Verbouwen.

Gemeentelijke plannen voor duurzaam bouwen, wonen en werken
De gemeente heeft in oktober 2008 het Klimaatplan Berkelland 2009-2012 vastgesteld. Ook in de woonvisie van de gemeente zijn maatregelen voor klimaat en duurzaamheid opgenomen. In het klimaatplan geeft de gemeente aan welke maatregelen ze willen nemen om zo duurzaam mogelijk te worden. De maatregelen richten zich ook op het stimuleren van duurzame bouwprojecten in zowel bestaande bouw als nieuwbouw. Daarnaast gaat het ook om andere duurzaamheids maatregelen, zoals de energiehuishouding van de eigen gebouwen als in het nieuwe gemeentehuis en duurzame inkoop door de gemeente. Wilt u het klimaatplan inzien kijk dan hier. Wilt u de woonvisie in zien kijk dan hier.

Waar wil ik meer van weten? Of wat kan ik doen om duurzamer te bouwen, wonen en werken?

Algemeen
Bedrijven en instellingen
Energie
Materiaalgebruik
Water
Binnenklimaat
Toekomst gericht en flexibel bouwen

Algemeen

Ik wil informatie waarmee ik me kan inspannen voor bescherming of verbetering van mijn leefomgeving (Meer dan 4000 veel gestelde vragen samengesteld door natuur en milieuorganisaties): klik hier.

Hoe kan ik duurzaam en geldbesparend wonen? (folder (9 MB)).

Over kwaliteit en gezondheid in de gebouwde omgeving biedt de webpagina http://www.sveweb.nl/ informatie voor non-profit organisaties. Op die website vind u een duurzame bouwindex met een overzicht van getoetste duurzame en gezonde materialen.

Op de webpagina http://www.nibe.org/ vindt u informatie van het Nederlands instituut voor bouwbiologie en ecologie.

Bedrijven en instellingen

Ik wil informatie over innovatie in de bouw? Klik hier.
Hoe kan Ik duurzaam bouwen voor mij als professional in de bouwwereld? Klik hier.
Ik wil subsidie voor duurzaam produceren? Klik hier.
Ik wil energieneutrale scholen of kantoren bouwen met de subsidieregeling Unieke Kansen Programma 'Naar energieneutrale scholen en kantoren'? Klik hier.
Hoe krijgt ik een energielabel op mijn gebouw? Klik hier.
Ik wil energieneutraal bouwen hoe doe ik dat? Klik hier.
Ik ben professional en wil energie bewust werken en wonen aan in convenanten afgesproken energiebesparing en CO2-reductie? Klik hier.
Ik heb een innovatief idee voor een onderzoeks- of demonstratieproject op het gebied van energieopwekking of energiebesparing en wil een Energie Onderzoeks Subsidie (EOS)? Klik hier.
Ik zoek een overzicht van de regels, subsidies en belastingen met betrekking tot het onderwerp energie? Klik hier.
Kan ik subsidie krijgen voor mijn klanten of een introductiecursus volgen? Klik hier
Ik zoek kennis en advies om met de reductie van niet-CO2 broeikasgassen aan de slag te gaan? Afkomstig uit de landbouw, koeling (supermarkt,slagerij melkindustrie,etc) en stortplaatsen. Klik hier.
Ik zoek praktijkvoorbeelden, ervaringen,keuzes en comfort van energiezuinige woningbouw? Klik hier
[http://www.senternovem.nl/mmfiles/Praktijkvoorbeelden energiezuinige woningbouw_tcm24-240105.pdf] werkt niet.
Ik zoek tips en adviezen om slimmer met energie om te gaan in mijn organisatie? Wat kan ik doen aan de hoge energierekening, en klachten van de gebruikers? Ik wil in kantoorpanden, scholen en zorginstellingen de werking van verwarming, koeling, ventilering en isolering en verlichting optimaliseren? Klik hier.
Hoe kan ik duurzaam inkopen? Klik hier.

Energie

Ik wil subsidie voor woningisolatie? Klik hier.
Ik wil bespaartips voor een huurwoning en koopwoning, apparaten, auto en schone energie?

Meer met minder

Energiebespaarwijzer

Advies op maat

Energiie besparingsverkenner

Vereniging eigen huis

Energie neutraal bouwen

Hoe krijgt ik een energielabel op mijn huis? Klik hier.
Hoe bereken ik de Energie prestatie coëfficiënt(EPC) in schetsplan (verkorte checklist Senter Novem). Klik hier.
Hoe bereik ik een isolatieaarde (Rc waarde) > 3,5 m2K/W voor de dakIsolatie, de beganegrondvloer en de gesloten geveldelen? Klik hier.
Hoe bereik ik optimale daglichttoetreding actieve en passieve zonnenergie? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met een zonneboiler voor tapwater of ruimteverwarming? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met zonnecellen voor elektriciteitsopwekking? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met zelfregulerende ventilatie of vraaggestuurde of Balansventilatie met HR-Warmteterugwinning met een rendement van >90%? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met de toepassen van een warmtepomp? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met een wasdroger op aardgasaansluiting? Klik hier.
Hoe kan ik besparen met verbeterde dubbele kierdichting bij bewegende kozijndelen? Klik hier.

Materiaalgebruik

Wat wordt ik wijzer van milieukeurmerken? Klik hier.
Hoe kan ik duurzaam verbouwen? Klik hier.
Ik wil mijn buitenkozijnen vervangen met duurzaam hout bijv. FSC? Klik hier.
Wat is duurzame houtskelet bouwconstructie? Klik hier.
Wat zijn de mogelijkheden voor bereikbare en demontabele verbindingen? Klik hier.
Hoe weet ik of ik klinkerarme cementsoorten en/of gebruik of beton met 20% betongranulaat als grindvervanger? Klik hier.
Ik wil mijn dak duurzaam vervangen met keramische dakpannen? Klik hier.
Ik wil gewapend kunststof of gecoat aluminium i.p.v. loodslabben? Klik hier.
Hoe realiseer ik een kruidendak of sedumdak met EPDM- dakbedekking (rubber met isolatielaag) op platte dak ? (zo mogelijk > 15 m2) Klik hier.

Water

Hoe bespaar ik met een douchewater warmteterugwinning? Klik hier.****
Hoe bespaar ik met een toilet waterverbruik van max 4 liter per spoeling? Klik hier.
Hoe bespaar ik afvalwater en help ik verdroging tegen te gaan door de opvang hemelwater van de daken in regenton of infiltratie op eigen terrein (boven- of ondergronds)? Klik hier.
Hoe bespaar ik afvalwater en help ik verdroging tegen te gaan door infiltratie op openbaargebied (naar wadi), klik hier of bel de gemeente 0545-250250 en vraag naar de mogelijkheden.
Hoe bespaar ik door efficiënt leidingverloop :clustering van bad- toiletruimte, keuken en technische installaties? Klik hier.
Hoe voorkom ik verdroging en bespaar ik afvalwater met tuinbestrating en onderhoud door het gebruik van half-verharding of open verharding waar mogelijk? Klik hier.

Binnenklimaat

Hoe bespaar ik met comfort met lagere temperatuursystemen als vloerverwarming, warmtemuren of grotere radiatoren? Klik hier.
Hoe bespaar ik met aparte ruimte voor technische installaties CV , was – en droogmachine? Klik hier.
Hoe bespaar ik met een gesloten keuken? Klik hier.
Hoe bespaar ik met een onverwarmd tochtportaal? Klik hier.
Welke bespaarmogelijkheden zijn er met een gesloten kachel i.p.v. open haard of geen kachel? Klik hier.

Toekomstgericht en flexibel bouwen

Deze wijze van bouwen bied voordelen voor de milieukosten en lasten in de toekomst maar ook in de diverse levensfase van een mens het gaat dan ook om gezondheid en comfort. Belangrijkste hiervan is dat in de ontwerp fase van het gebouw de milieueffecten van bijv. een woning in kaart worden gebracht en houdt rekening met de effecten gedurende de gehele levensloop van de woning. Vanaf grondstofwinning, via productie van bouwmaterialen, bouw, gebruik en beheer, onderhoud, renovatie en herbestemming tot uiteindelijk sloop en hergebruik.

Kenmerken van toekomstgericht en flexible bouwen zijn :

Badkamer minimaal 2,2 x 2,2 m met draaicirkel van 1,5 m voor rolstoel
Drempelvrije doorgangen (levensloop bestendig) bij toegang maximaal 2 cm
Flexibele woningindeling
Vrije doorgang verkeersruimte (gang) ten minste 1,1 m
Rechte steekstrappen van minimaal 90 cm breed of trap met kwarten minimaal trapgat 100x325 cm
Toilet minimaal 1,1,x 1,4 m met deur aan lange zijde
Centraal stofzuigsysteem De blaaslucht van de machine kan, naar buiten worden gevoerd, daarbij worden de stofmijten en andere micro organismen naar buiten geblazen, waardoor een schoon en hygiënisch leefmilieu ontstaat

Het computerprogramma GPR-Gebouw levert advies bij het ontwerpen van het toekomstgerichte en flexibele gebouw, klik hier voor meer info. GPR-Gebouw sluit aan bij de nationaal en internationaal erkende levenscyclusanalyse (LCA). Het programma berekent de milieuprestatie voor de thema’s Energie, Materialen, Water, Afval , Gezondheid en Woonkwaliteit. De gebruiker vinkt de toe te passen maatregelen aan en ziet direct het effect op de score voor het betreffende thema. De benodigde tijd voor het invoeren van een woning is beperkt. Meestal gebeurt deze invoer door de architect. Zowel de ingestelde niveaus die moeten worden behaald als de scores die horen bij de invoer voor het project, worden in een staafdiagram weergegeven. Na afronding van de invoer kan een zogenaamd ‘Consumentenlabel’ worden geprint, waarin zowel in getallen als met sterren de prestaties voor de zes thema’s worden weergegeven. Het instrument GPR-Gebouw is voor verschillende doeleinden geschikt:

het opstellen van milieuambities
het analyseren, optimaliseren en vergelijken van woningontwerpen
het toetsen van een woningontwerp aan eisen of ambities
het meetbaar maken van milieuprestaties
het vastleggen van gedetailleerde afspraken
het communiceren met de kopers of huurders over de milieuprestaties van de woning

Een prestatie-instrument als GPR-Gebouw maakt het mogelijk om vrijheid voor de opdrachtgever en architect te combineren met uniformiteit en eenduidigheid. De gemeente Apeldoorn is eigenaar van een hoofdlicentie van GPR-Gebouw.
Opdrachtgevers en architecten die in Apeldoorn een bouwproject gaan realiseren kunnen via de gemeente een gratis sublicentie aanvragen. Klik hier voor meer info.

Voorwaarden

Bijzonderheden

Als u op één van de thema's klikt, zullen daar een aantal veel gestelde vragen naar voren komen. Als u vervolgens op de vraag klikt, volgt er een verwijzing naar de webpagina waarmee u het antwoord op u vraag kunt krijgen of feitelijke informatie krijgt. Voor bedrijven en instellingen is er ook een thema opgenomen. Per thema kunt u volgens een nationaal puntensysteem, punten behalen. U kunt de volledige lijst met scores voor duurzaamheid <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156294&versionid=&subobjectname=" title="Actiepuntenlijst Duurzaam Bouwen Achterhoek"> hier</a> bekijken. De maximum score bedraagt 100. Een score van 55 punten of meer betekend dat het minimum niveau gehaald is. Per thema zal in de loop van 2011 ook en artikelenserie verschijnen in Berkelbericht. Advies van het bouwend bedrijfsleven in Berkelland Naast deze website met passieve informatie houdt de gemeente Berkelland begin 2011 een bedrijvenbijeenkomst in samenwerking met bedrijven en wooncoöperatie Prowonen en het centrum voor innovatie in de bouw (CIB). Daarbij worden een groot aantal bedrijven, die actief zijn op het terrein van duurzaam bouwen in en om Berkelland, met elkaar in contact gebracht om u met meer raad en daad bij te staan. Met de webpagina en het bedrijfsleven hopen wij u verder te helpen als u een duurzame maatregel(en) wilt overwegen of uitvoeren. De gemeente is bereid u verder te helpen met advies. Ook het bouwend bedrijfsleven in de Achterhoek wil u met advies, offertes of de uitvoering van uw initiatief verder helpen. Kijk daarvoor op de website van de stichting <a href="http://www.achterhoekduurzaamverbouwen.nl/" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Achterhoek Duurzaam Verbouwen">Achterhoek Duurzaam Verbouwen</a>. Gemeentelijke plannen voor duurzaam bouwen, wonen en werken De gemeente heeft in oktober 2008 het Klimaatplan Berkelland 2009-2012 vastgesteld. Ook in de woonvisie van de gemeente zijn maatregelen voor klimaat en duurzaamheid opgenomen. In het klimaatplan geeft de gemeente aan welke maatregelen ze willen nemen om zo duurzaam mogelijk te worden. De maatregelen richten zich ook op het stimuleren van duurzame bouwprojecten in zowel bestaande bouw als nieuwbouw. Daarnaast gaat het ook om andere duurzaamheids maatregelen, zoals de energiehuishouding van de eigen gebouwen als in het nieuwe gemeentehuis en duurzame inkoop door de gemeente. Wilt u het klimaatplan inzien kijk dan <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156291&versionid=&subobjectname=" title="Klimaatplan Berkelland"> hier</a>. Wilt u de woonvisie in zien kijk dan <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156293&versionid=&subobjectname=" title="Woonvisie Berkelland"> hier</a>.

Aanvragen

Waar wil ik meer van weten? Of wat kan ik doen om duurzamer te bouwen, wonen en werken? <ul> <li><a href="#Algemeen" title="#Algemeen">Algemeen</a></li> <li><a href="#Bedrijven_en_instellingen" title="#Bedrijven_en_instellingen">Bedrijven en instellingen</a></li> <li><a href="#Energie" title="#Energie">Energie</a></li> <li><a href="#Materiaalgebruik" title="#Materiaalgebruik">Materiaalgebruik</a></li> <li><a href="#Water" title="#Water">Water</a></li> <li><a href="#Binnenklimaat" title="#Binnenklimaat">Binnenklimaat</a></li> <li><a href="#Toekomstgericht" title="#Toekomstgericht">Toekomst gericht en flexibel bouwen</a></li> </ul> <h3><a id="Algemeen"></a>Algemeen</h3> Ik wil informatie waarmee ik me kan inspannen voor bescherming of verbetering van mijn leefomgeving (Meer dan 4000 veel gestelde vragen samengesteld door natuur en milieuorganisaties): klik <a href="http://milieuhulp.nl/" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Milieuhulp">hier</a>. Hoe kan ik duurzaam en geldbesparend wonen? (<a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156537&versionid=&subobjectname=" title="Hart voor uw huis screen">folder</a> (9 MB)). Over kwaliteit en gezondheid in de gebouwde omgeving biedt de webpagina <a href="http://www.sveweb.nl/">http://www.sveweb.nl/</a> informatie voor non-profit organisaties. Op die website vind u een duurzame bouwindex met een overzicht van getoetste duurzame en gezonde materialen. Op de webpagina <a href="http://www.nibe.org/">http://www.nibe.org/</a> vindt u informatie van het Nederlands instituut voor bouwbiologie en ecologie. <h3><a id="Bedrijven_en_instellingen"></a>Bedrijven en instellingen</h3> <ul> <li>Ik wil informatie over innovatie in de bouw? Klik <a href="http://www.bouwkolom.org/profiel" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Bouwkolom">hier</a>.</li> <li>Hoe kan Ik duurzaam bouwen voor mij als professional in de bouwwereld? Klik <a href="http://ipdubo.nl/" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Ipdubo">hier</a>.</li> <li>Ik wil subsidie voor duurzaam produceren? Klik <a href="http://www.antwoordvoorbedrijven.nl/subject?subject=188&productId=4" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Antwoord voor bedrijven"> hier</a>.</li> <li>Ik wil energieneutrale scholen of kantoren bouwen met de subsidieregeling Unieke Kansen Programma 'Naar energieneutrale scholen en kantoren'? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/ukp_nesk" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energieneutrale scholen en kanyoren">hier</a>.</li> <li>Hoe krijgt ik een energielabel op mijn gebouw? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/energielabelgebouwen/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energielabel gebouwen">hier.</a></li> <li>Ik wil energieneutraal bouwen hoe doe ik dat? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/energieneutraalbouwen/over_energieneutraal_bouwen/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energienetraal bouwen"> hier</a>.</li> <li>Ik ben professional en wil energie bewust werken en wonen aan in convenanten afgesproken energiebesparing en CO2-reductie? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/kompas/" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energiebewust wonen en werken">hier</a>.</li> <li>Ik heb een innovatief idee voor een onderzoeks- of demonstratieproject op het gebied van energieopwekking of energiebesparing en wil een Energie Onderzoeks Subsidie (EOS)? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/eos/financiele_steun/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="EOS">hier</a>.</li> <li>Ik zoek een overzicht van de regels, subsidies en belastingen met betrekking tot het onderwerp energie? Klik <a href="http://www.antwoordvoorbedrijven.nl/subject?subject=196" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energie">hier</a>.</li> <li>Kan ik subsidie krijgen voor mijn klanten of een introductiecursus volgen? Klik <a href="http://www.meermetminder.nl/zakelijk" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="link naar hier">hier</a> </li> <li>Ik zoek kennis en advies om met de reductie van niet-CO2 broeikasgassen aan de slag te gaan? Afkomstig uit de landbouw, koeling (supermarkt,slagerij melkindustrie,etc) en stortplaatsen. Klik <a href="http://www.senternovem.nl/rob/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="CO2">hier</a>.</li> <li>Ik zoek praktijkvoorbeelden, ervaringen,keuzes en comfort van energiezuinige woningbouw? Klik <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:157826&versionid=&subobjectname=" title="Praktijkvoorbeelden energiezuinige woningbouw"> hier</a> [http://www.senternovem.nl/mmfiles/Praktijkvoorbeelden energiezuinige woningbouw_tcm24-240105.pdf] werkt niet.</li> <li>Ik zoek tips en adviezen om slimmer met energie om te gaan in mijn organisatie? Wat kan ik doen aan de hoge energierekening, en klachten van de gebruikers? Ik wil in kantoorpanden, scholen en zorginstellingen de werking van verwarming, koeling, ventilering en isolering en verlichting optimaliseren? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/slimmeenergie/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Slimme energie">hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik duurzaam inkopen? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/duurzaaminkopen/aan_de_slag/index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Duurzaam inkopen">hier.</a></li> </ul> <h3><a id="Energie"></a>Energie</h3> <ul> <li>Ik wil subsidie voor woningisolatie? Klik <a href="http://www.energiesubsidiewijzer.nl/" title="link naar hier">hier</a>.</li> <li>Ik wil bespaartips voor een huurwoning en koopwoning, apparaten, auto en schone energie?</li> </ul> <blockquote> <a href="http://www.meermetminder.nl/home" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Meer met minder">Meer met minder</a> <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=energiebespaarwijzer" title="link naar Engierbespaarwijzer"> Energiebespaarwijzer</a> <a href="http://adviesopmaat.milieucentraal.nl/adviesopmaat/index.html" title="link naar Advie op maat">Advies op maat</a> <a href="http://www.energiebesparingsverkenner.nl/p001.asp" title="link naar Engiegie besparingsverkenner">Energiie besparingsverkenner</a> <a href="http://www.eigenhuis.nl/VerenigingEigenHuis/Wonen/Energie/Landingspagina.htm" title="link naar Vereniging eigen huis"> Vereniging eigen huis</a> <a href="http://www.senternovem.nl/energieneutraalbouwen/index.asp" title="link naar Energie neutraal bouwen">Energie neutraal bouwen</a> </blockquote> <ul> <li>Hoe krijgt ik een energielabel op mijn huis? Klik <a href="http://www.eigenhuis.nl/VerenigingEigenHuis/Wonen/Energie/Waarombesparen/Energielabel_woningen.htm" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energiebesparingsadvies"> hier</a>.</li> <li>Hoe bereken ik de Energie prestatie coëfficiënt(EPC) in schetsplan (verkorte checklist Senter Novem). Klik <a href="http://www.senternovem.nl/epn/handhaving/toetsen_epc-berekeningen.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="EPN en Nieuwbouw"> hier</a>.</li> <li>Hoe bereik ik een isolatieaarde (Rc waarde) > 3,5 m2K/W voor de dakIsolatie, de beganegrondvloer en de gesloten geveldelen? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Isoleren" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Isoleren">hier</a>.</li> <li>Hoe bereik ik optimale daglichttoetreding actieve en passieve zonnenergie? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/duurzameenergie/DE-technieken/Passieve_zonne-energie/Index.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Dubbele "> hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met een zonneboiler voor tapwater of ruimteverwarming? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Zonneboiler" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Zonneboiler">hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met zonnecellen voor elektriciteitsopwekking? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Zonnepanelen#Advies_op_Maat" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Zonnepanelen"> hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met zelfregulerende ventilatie of vraaggestuurde of Balansventilatie met HR-Warmteterugwinning met een rendement van >90%? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Gebalanceerde+ventilatie" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Gebalanceerde ventilatie"> hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met de toepassen van een warmtepomp? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Stappenplan+warmtepomp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Warmtepomp"> hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met een wasdroger op aardgasaansluiting? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Wasdroger" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Wasdrogers">hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik besparen met verbeterde dubbele kierdichting bij bewegende kozijndelen? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Kozijnen" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Kozijnen vervangen">hier</a>.</li> </ul> <h3><a id="Materiaalgebruik"></a>Materiaalgebruik</h3> <ul> <li>Wat wordt ik wijzer van milieukeurmerken? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Milieukeurmerken" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Mileukeurmerken"> hier</a>.</li> <li>Hoe kan ik duurzaam verbouwen? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Duurzaam%20verbouwen" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Duurzaam verbouwen"> hier</a>.</li> <li>Ik wil mijn buitenkozijnen vervangen met duurzaam hout bijv. FSC? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Houtsoorten" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Houtsoorten">hier</a>.</li> <li>Wat is duurzame houtskelet bouwconstructie? Klik <a href="http://www.duurzaamgebouwd.nl/20080821-%5Bde-terugblik%5D-serrewoningen-in-zelhem-van-grotenbreg-architecten" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Duurzaam"> hier</a>.</li> <li>Wat zijn de mogelijkheden voor bereikbare en demontabele verbindingen? Klik <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156550&versionid=&subobjectname=" title="factsheet industrieel flexibel demontabel bouwen"> hier</a>.</li> <li>Hoe weet ik of ik klinkerarme cementsoorten en/of gebruik of beton met 20% betongranulaat als grindvervanger? Klik <a href="http://www.gezondbouwenenwonen.nl/bouwdata/fundering.html" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Gezondbouwen">hier</a>.</li> <li>Ik wil mijn dak duurzaam vervangen met keramische dakpannen? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Dak%20vervangen#Dakonderhoud" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Dakonderhoud"> hier</a>.</li> <li>Ik wil gewapend kunststof of gecoat aluminium i.p.v. loodslabben? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Dak%20vervangen#Dakonderhoud" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Dakonderhoud"> hier</a>.</li> <li>Hoe realiseer ik een kruidendak of sedumdak met EPDM- dakbedekking (rubber met isolatielaag) op platte dak ? (zo mogelijk > 15 m2) Klik <a href="http://www.waterbewust.nl/groendakmetsubsidie.html" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Waterbewust">hier</a>.</li> </ul> <h3><a id="Water"></a>Water </h3> <ul> <li>Hoe bespaar ik met een douchewater warmteterugwinning? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Warmwatertoestellen" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Warmwatertoestellen"> hier</a>.****</li> <li>Hoe bespaar ik met een toilet waterverbruik van max 4 liter per spoeling? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Bespaartipswater" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Bespaartips water"> hier</a>.</li> <li>Hoe bespaar ik afvalwater en help ik verdroging tegen te gaan door de opvang hemelwater van de daken in regenton of infiltratie op eigen terrein (boven- of ondergronds)? Klik <a href="http://www.riool.net/riool/pages/showPage.do?instanceid=31&itemid=224&style=default" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Afkoppelen"> hier</a>.</li> <li>Hoe bespaar ik afvalwater en help ik verdroging tegen te gaan door infiltratie op openbaargebied (naar wadi), klik <a href="http://www.waterbewust.nl/oppervlakteinfiltratie.htm" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Oppervlakteinfiltratie">hier</a> of bel de gemeente 0545-250250 en vraag naar de mogelijkheden.</li> <li>Hoe bespaar ik door efficiënt leidingverloop :clustering van bad- toiletruimte, keuken en technische installaties? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Bespaartipswater" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Bespaartips water"> hier</a>.</li> <li>Hoe voorkom ik verdroging en bespaar ik afvalwater met tuinbestrating en onderhoud door het gebruik van half-verharding of open verharding waar mogelijk? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Bestrating#Meer_informatie" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Bestrating"> hier</a>.</li> </ul> <h3><a id="Binnenklimaat"></a>Binnenklimaat</h3> <ul> <li>Hoe bespaar ik met comfort met lagere temperatuursystemen als vloerverwarming, warmtemuren of grotere radiatoren? Klik <a href="http://www.eigenhuis.nl/VerenigingEigenHuis/Wonen/Gezond+en+veilig+wonen/Binnenmilieu/Ventileren/" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Energiebespaartips"> hier</a>.</li> <li>Hoe bespaar ik met aparte ruimte voor technische installaties CV , was – en droogmachine? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/epn/tools_en_aandachtspunten/woningbouw/thermische_begrenzing.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Thermische begrenzing"> hier</a>.</li> <li>Hoe bespaar ik met een gesloten keuken? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/epn/tools_en_aandachtspunten/woningbouw/thermische_begrenzing.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Thermische begrenzing"> hier</a>.</li> <li>Hoe bespaar ik met een onverwarmd tochtportaal? Klik <a href="http://www.senternovem.nl/epn/tools_en_aandachtspunten/woningbouw/thermische_begrenzing.asp" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Thermische begrenzing"> hier</a>.</li> <li>Welke bespaarmogelijkheden zijn er met een gesloten kachel i.p.v. open haard of geen kachel? Klik <a href="http://www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=Houtkachels#Houtkachel_en_milieu" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="Houtkachel en milieu"> hier</a>.</li> </ul> <h3><a id="Toekomstgericht"></a>Toekomstgericht en flexibel bouwen </h3> Deze wijze van bouwen bied voordelen voor de milieukosten en lasten in de toekomst maar ook in de diverse levensfase van een mens het gaat dan ook om gezondheid en comfort. Belangrijkste hiervan is dat in de ontwerp fase van het gebouw de milieueffecten van bijv. een woning in kaart worden gebracht en houdt rekening met de effecten gedurende de gehele levensloop van de woning. Vanaf grondstofwinning, via productie van bouwmaterialen, bouw, gebruik en beheer, onderhoud, renovatie en herbestemming tot uiteindelijk sloop en hergebruik. Kenmerken van toekomstgericht en flexible bouwen zijn : <ul> <li>Badkamer minimaal 2,2 x 2,2 m met draaicirkel van 1,5 m voor rolstoel</li> <li>Drempelvrije doorgangen (levensloop bestendig) bij toegang maximaal 2 cm</li> <li>Flexibele woningindeling</li> <li>Vrije doorgang verkeersruimte (gang) ten minste 1,1 m</li> <li>Rechte steekstrappen van minimaal 90 cm breed of trap met kwarten minimaal trapgat 100x325 cm</li> <li>Toilet minimaal 1,1,x 1,4 m met deur aan lange zijde</li> <li>Centraal stofzuigsysteem De blaaslucht van de machine kan, naar buiten worden gevoerd, daarbij worden de stofmijten en andere micro organismen naar buiten geblazen, waardoor een schoon en hygiënisch leefmilieu ontstaat</li> </ul> Het computerprogramma GPR-Gebouw levert advies bij het ontwerpen van het toekomstgerichte en flexibele gebouw, klik <a href="/dsresource?type=pdf&objectid=gured1:156583&versionid=&subobjectname=" title="vereisten voor energieprestatie en duurzaam"> hier</a> voor meer info. GPR-Gebouw sluit aan bij de nationaal en internationaal erkende levenscyclusanalyse (LCA). Het programma berekent de milieuprestatie voor de thema’s Energie, Materialen, Water, Afval , Gezondheid en Woonkwaliteit. De gebruiker vinkt de toe te passen maatregelen aan en ziet direct het effect op de score voor het betreffende thema. De benodigde tijd voor het invoeren van een woning is beperkt. Meestal gebeurt deze invoer door de architect. Zowel de ingestelde niveaus die moeten worden behaald als de scores die horen bij de invoer voor het project, worden in een staafdiagram weergegeven. Na afronding van de invoer kan een zogenaamd ‘Consumentenlabel’ worden geprint, waarin zowel in getallen als met sterren de prestaties voor de zes thema’s worden weergegeven. Het instrument GPR-Gebouw is voor verschillende doeleinden geschikt: <ul> <li>het opstellen van milieuambities</li> <li>het analyseren, optimaliseren en vergelijken van woningontwerpen</li> <li>het toetsen van een woningontwerp aan eisen of ambities</li> <li>het meetbaar maken van milieuprestaties</li> <li>het vastleggen van gedetailleerde afspraken</li> <li>het communiceren met de kopers of huurders over de milieuprestaties van de woning</li> </ul> Een prestatie-instrument als GPR-Gebouw maakt het mogelijk om vrijheid voor de opdrachtgever en architect te combineren met uniformiteit en eenduidigheid. De gemeente Apeldoorn is eigenaar van een hoofdlicentie van GPR-Gebouw. Opdrachtgevers en architecten die in Apeldoorn een bouwproject gaan realiseren kunnen via de gemeente een gratis sublicentie aanvragen. Klik <a href="http://www.gprgebouw.nl/website/gebouw/cursus/introductiecursus.aspx" onclick="window.open(this.href); return false;" onkeypress="window.open(this.href); return false;" title="GPR gebouw intriductiecursus"> hier</a> voor meer info.