Achtergrond om de custom css te laten werken NIET VERWIJDEREN

Berkellands Naoberfonds

De gemeenteraad heeft op 21 mei 2019 besloten om per 1 september 2019 een Naoberfonds open te stellen. Dit fonds heeft als doel de leefbaarheid in de gemeente te vergroten. Jaarlijks is er een budget van € 100.000,- beschikbaar voor goede ideeën van inwoners, verenigingen of stichtingen of andere organisaties. Ideeën die gehonoreerd kunnen worden leveren een positieve bijdrage aan de Berkellandse samenleving, hebben aantoonbaar draagvlak in de wijk of buurt. Ook zijn ze bij voorkeur overdraagbaar naar andere kernen van de gemeente en hebben geen winstoogmerk. Het minimale bedrag voor een bijdrage uit het fonds is € 250,- en het maximale bedrag is € 25.000,-.

naoberfonds

Onafhankelijke adviescommissie

Er komt een onafhankelijke adviescommissie met daarin 5 inwoners en een vertegenwoordiging van de gemeente. Deze commissie geeft advies vanuit hun brede maatschappelijke blik. Bij grote aanvragen (meer dan € 5.000,-) zal op basis van het advies van deze commissie het college een besluit nemen. Voor kleinere aanvragen kent de commissie zelf de bijdrage toe. Binnenkort start de werving inclusief sollicitatiegesprekken voor leden van deze commissie. Uit de aanmeldingen maakt de gemeente een selectie van inwoners op basis van geografische verspreiding en met verschillende  expertises en netwerken in relatie tot de regeling. De deskundige commissie zal alle ingediende ideeën maandelijks beoordelen.

Wekelijks spreekuur in gemeentehuis voor indieners plannen

Voor iedereen met een plan is het mogelijk om gebruik te maken van een wekelijks spreekuur in het gemeentehuis. Inwoners worden op weg geholpen met het indienen van een aanvraag. De regeling is bedoeld voor plannen die inwoners zelf organiseren en waarbij men zelf tijd, middelen en menskracht inbrengt. Een andere voorwaarde is dat het activiteiten betreft die leiden tot meer sociale interactie en binding tussen inwoners. Aanvragen voor het aanpassen van gebouwen, zonder nieuwe activiteiten worden niet gehonoreerd en ook plannen voor tentoonstellingen of optredens zonder directe relatie met inwoners komen niet in aanmerking voor een bijdrage.

Hieronder kunt u de toelichting van het raadsvoorstel lezen.

Totstandkoming voorstel Naoberfonds

Bij de voorbereiding van dit voorstel is zoals eerder aangegeven aan aantal partijen (inwoners, het college, en raadsleden en experts) bevraagd naar hun ervaringen en wensen met betrekking tot burgerinitiatieven. Daarbij zijn keuzes aan de orde gekomen die we kunnen maken met betrekking tot het Naoberfonds. Onder andere de volgende onderwerpen zijn besproken:

  • Beoordeling van initiatieven binnen of buiten de gemeente;
  • Grote of kleine initiatieven;
  • Hoieveelheid en soort kaders;
  • Cofinanciering;
  • Subsidie of fonds;
  • de organisatiegraad.

We hebben op basis van de optelsom van de meningen voorliggend voorstel opgesteld en de consequenties en risico’s van de keuze beschreven.

Procedure aanvraag voor het Naoberfonds

Er wordt onderscheid gemaakt in grote (met een maximum tot € 25.000,-) en kleine (tot een bedrag van € 5.000,-) initiatieven. Voor iedereen met een plan is er de mogelijkheid om gebruik te maken van het  wekelijkse spreekuur. Hier kan men terecht bij dé Achterhoekse ideeëndokter, (deze expert heeft de afgelopen 10 jaar bij Cultuur Oost Arnhem en bij stichting Pak An in totaal ruim 450 ideeën begeleid en verbeterd) Deze zorgt ervoor dat ideeën door de inwoners zelf worden omgevormd naar goede plannen, compleet met draagvlak, verantwoorde maatschappelijke opzet en met een gezonde financiële onderbouwing.

Kleine plannen (tot € 5.000,-) zullen daarna worden doorgeleid naar de adviescommissie. Deze zal bestaan uit 5 inwoners met een brede maatschappelijke kijk en groot netwerk.
Het voordeel hiervan boven een afvaardiging van belangenverenigingen is dat een klein aantal personen werkbaarder is, er minder sprake zal zijn van het “voortrekken” van initiatieven en we de snelheid er in kunnen houden. De commissie komt maandelijks bij elkaar en men kan op elk moment een aanvraag indienen.
Geheel volgens het mandaatbesluit zal na het advies van de commissie, ambtelijk een subsidiebeschikking worden afgegeven.

Grotere plannen zullen ook worden voorgelegd aan een adviescommissie. Tijdens het voortraject zullen ambtenaren uit diverse domeinen worden betrokken vanwege kennis van interne andere regelingen. Na het advies van de adviescommissie zal het college, (in afwijking van het mandaatbesluit) een besluit nemen over het al dan niet honoreren van aanvragen. Hierna ontvangen de initiatiefnemers een subsidiebeschikking. Tijdens de looptijd van het project kunnen zij ook nog ondersteuning krijgen bij het spreekuur. Ook wordt na afloop een korte verantwoording gevraagd wat men met het geld heeft bereikt.
Alle afgewezen en gehonoreerde projecten worden op de website van het Naoberfonds gezet zodat transparant is hoe de besluitvorming is gegaan, en inspiratie kan worden opgedaan en men van elkaar kan leren.

Criteria

Een subsidieregeling staat of valt met de criteria. Wij hebben in het voortraject voor dit advies gesproken met diverse inwoners en raadsleden. Zij benadrukten de wens om laagdrempeligheid maar ook de duidelijkheid vooraf, over de te hanteren criteria.

We hebben besloten om grotendeels aan te haken bij de voorwaarden van de huidige subsidieregeling burgerinitiatieven, maar daarnaast ook wat nieuwe criteria te maken. We willen immers de beoordeling zo transparant mogelijk houden. Leefbaarheid en sociale cohesie en het bijdragen aan maatschappelijke doelen zijn de begrippen waar het Naoberfonds om draait. We hebben onszelf een aantal doelen gesteld met de doorontwikkeling van wijk- en kerngericht werken:

  • Het realiseren van behouden van een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving
  • Het bevorderen van de relatie tussen de inwoners en de gemeente
  • Het bevorderen van de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente
  • Het initiëren en stimuleren van participatie van inwoners.

Ideeën van inwoners voor het Naoberfonds moeten hier bij aansluiten. We vragen ook een eigen financiële bijdrage , dat kan in de vorm van andere fondsen of in de vorm van zelfwerkzaamheid. Vrijwilligersuren worden bijvoorbeeld voor € 25,-/u meegerekend.

Hieronder de te gebruiken criteria op een rij.

  • Het initiatief moet een bijdrage leveren aan de Berkellandse samenleving .
  • Het initiatief moet aantoonbaar draagvlak in de wijk of buurt hebben (aantonen door initiatiefnemer bijv. met handtekeningen).
  • Het gevraagde bedrag is redelijk in relatie tot de omvang en inhoud van het initiatief, en er is minimaal 25% van het totale bedrag zelf ingebracht, waarbij vrijwilligersuren a 25 euro in de begroting kunnen worden opgenomen.
  • De initiatiefnemer is een particulier of een organisatie zonder winstoogmerk.
  • Het initiatief mag niet strijdig zijn met gemeentelijk beleid.
  • Het initiatief dient (waar mogelijk binnen de geldende regelgeving en veiligheids voorschriften) door de aanvragers zelf te worden uitgevoerd.
  • Alleen daadwerkelijke kosten worden vergoed.   
  • Het project kan op korte termijn doch binnen een jaar gerealiseerd worden.
  • Er is geen sprake van investeringen die tot ongedekte meerjarige onderhoudslasten voor de gemeente leiden.
  • Er zijn geen voorliggende gemeentelijke voorzieningen, zoals andere gemeentelijke subsidieregelingen.
  • Het plan heeft een positief effect op de samenleving
  • Het plan aansluit bij gemeentelijke kaders en wensen, hiervoor hanteren we onder andere het collegeprogramma en de programmabegroting
  • Het plan draagt bij aan maatschappelijke opgaven.

Om duidelijk te zijn is er ook een paragraaf opgenomen voor zaken waarvoor op voorhand geen subsidie wordt verstrekt:

  • Het oprichten, onderhouden of verbeteren van gebouwen; tenzij het aantoonbaar voorwaardelijk is voor de beoogde activiteiten
  • Catering, maaltijden, consumpties, eten en drinken
  • Buurtfeesten
  • Het organiseren van tentoonstellingen of optredens
  • Onvoorziene kosten
  • Kinderopvang
  • Reiskosten, vrijwilligersvergoedingen, presentjes, prijzen voor verlotingen etc.
  • Uitgaven waaraan directe inkomsten zijn verbonden (bijvoorbeeld (programma)boekjes die worden verkocht of entreekaartjes)

Ontwikkeling van subsidie naar fonds

Mede vanwege de onduidelijke juridische consequenties op dit moment van een zelfstandig orgaan dat besluiten neemt over aanvragen van inwoners om financiële bijdragen, is gekozen voor dit groeimodel. Met de leden van de adviescommissie zal na 2 jaar een evaluatie worden gehouden en een plan worden geschreven over het vervolg van het Naoberfonds. De leden zijn niet automatisch onderdeel van het toekomstige  bestuursorgaan. Er worden dan, met de ervaring die is opgedaan, weer keuzes gemaakt over onder andere de manier van beoordeling en de mogelijke (financiële) kaders  Wanneer er voldoende juridische zekerheid is en vertrouwen in de competenties van inwoners om het traject naar zelfstandige besluit vorming te doorlopen, zullen we tegen die tijd een voorstel in die vorm aan u voorleggen.